Counselling and career development

Find career information

To make effective career decisions, you require sufficient, relevant and reliable information, which you need to integrate with what you know about yourself, your career vision and goals. Your career research will connect you to others who will help you to do the following:

  • Answer questions about your career choice.
  • Learn more about specific occupations and their requirements.
  • Plan your studies linked to your career.
  • Expand your understanding of the opportunities related to your career vision.
  • Identify "hidden" career paths that you did not think of previously.
  • Think about how you could pursue specific opportunities.

Before you explore

Before you explore any career and study options, you need to understand what you need. What are you unsure about? What questions do you still have before making a career decision?

Keep track of your information

As you search, keep a record of the information you find and set reminders to follow up on certain aspects. You also need to be aware that you need to make decisions at some stage. If you find that you are gathering a lot of information but still struggle to make a decision, you could contact a counsellor to talk about your options.

Evaluating the information

You must be able to evaluate the information you find online. Evaluate the information at hand of the following questions:

  • Who wrote the information? Look at the domain name – is it educational (.edu, .ac.za), commercial (.com), governmental (.gov, .gov.za) or nonprofit (.org, .org.za)?
  • Try to find information under headings like "About us" or "Bibliography" to verify the author(s). When was the page last updated? What are the author's credentials?
  • Check for further links – where does this page link to? Does the author say where they got the information for this site?
  • Check the purpose of the page. Does it aim to provide information, sell, convince or share, or even aim to be humorous?

Where to start?

A wide range of sources is available to find career information.

  1. Listen to this conversation about doing career research.
  2. Read this overview of career research.
  3. Download the Career Research brochure to keep track of your research.
  4. Use the following resources to help you to gather information about your options:

Vind loopbaaninligting

Om effektiewe loopbaanbesluite te kan neem, benodig jy voldoende, relevante en betroubare inligting, wat jy moet integreer met wat jy van jouself, jou loopbaanvisie en doelwitte weet. Jou loopbaannavorsing sal jou in verbinding bring met ander wat jou sal help om die volgende te doen:

  • Vrae oor jou loopbaankeuse te beantwoord.
  • Meer te leer oor spesifieke beroepe en hulle vereistes.
  • Jou studies wat met jou loopbaan verband hou, te beplan.
  • Jou begrip van die geleenthede wat met jou loopbaanvisie verband hou, uit te brei.
  • "Verborge" loopbaanpaaie te identifiseer waaraan jy nie voorheen gedink het nie.
  • Na te dink oor hoe jy spesifieke geleenthede kan nastreef.

Voordat jy verken

Voordat jy enige loopbaan- en studie-opsies verken, moet jy verstaan ​​wat jy benodig. Waaroor is jy onseker? Watter vrae het jy nog voordat jy ʼn loopbaanbesluit neem?

Hou die inligting dop

Hou rekord van die inligting wat jy vind terwyl jy soek en stel herinneringsnotas om sekere aspekte op te volg. Jy moet ook bewus wees dat jy op ʼn stadium besluite moet neem. As jy vind dat jy baie inligting insamel, maar steeds sukkel om ʼn besluit te neem, kan jy ʼn voorligter kontak om oor jou opsies te praat.

Evalueer die inligting

Jy moet die inligting wat jy aanlyn vind, kan evalueer. Evalueer die inligting wat beskikbaar is na aanleiding van die volgende vrae:

  • Wie het die inligting geskryf? Kyk na die domeinnaam – is dit opvoedkundig (.edu, .ac.za), kommersieel (.com), regeringsorganisasies (.gov, .gov.za) of organisasies sonder winsoogmerk (.org, .org.za)?
  • Probeer inligting vind onder opskrifte soos "Oor ons" of "Bibliografie" om die outeur(s) te verifieer. Wanneer is die bladsy laas bygewerk? Wat is die outeur se kwalifikasies?
  • Kyk vir verdere skakels – waarheen lei hierdie skakel? Sê die outeur waar hulle die inligting vir hierdie webtuiste gekry het?
  • Gaan die doel van die bladsy na. Is dit daarop gemik om inligting te verskaf, te verkoop, te oortuig of te deel, of selfs humoristies te wees?

Waar om te begin

ʼn Wye reeks bronne is beskikbaar om loopbaaninligting te vind.

  1. Luister na hierdie gesprek oor loopbaannavorsing.
  2. Lees hierdie oorsig oor loopbaannavorsing.
  3. Laai die Loopbaannavorsing-brosjure af om tred te hou met jou navorsing.
  4. Gebruik die volgend bronne om jou te help om inligting oor jou opsies in te samel:

Ho fumana lesedi la mosebetsi/lekala la mosebetsi

Ho etsa diqeto tse lokileng tsa mosebetsi, o hloka lesedi le lekaneng, le amanang le mosebetsi ebile le tshepahala, leo o hlokang ho le amahanya le bowena, seo o se tsebang ka ponelopele ya lekala la hao la mosebetsi le tseo o batlang ho di fihlella. Dipatlisiso tsa lekala la hao la mosebetsi di tla o kopanya le batho ba bang ba tlang ho o thusa ho etsa tse latelang:

  • Ho araba dipotso mabapi le getho ya hao ya lekala la hao la mosebetsi.
  • Ho ithuta ha batsi ka mesebetsi e itseng le ditlhoko tsa yona.
  • Ho rala dithuto tsa hao tse tsamaellanang le lekala la hao la mosebetsi.
  • Ho eketsa kutlwisiso ya hao ka menyetla e amanang le ponelopele ya lekala la hao la mosebetsi.
  • Ho bona menyetla e “patehileng” ya lekala la hao la mosebebitsi eo o neng o sa e nahana nakong e fetileng.
  • Ho nahana ka tsela eo o ka phehellang menyetla e kgethehileng ka yona.

Pele o hlahloba

Pele o hlahloba dikgetho tsa lekala la mosebetsi le tsa thuto, o hloka ho utlwisisa seo o se hlokang.Ke eng seo o se nang bonnete ba sona? Ke dipotso di feng tseo o ntseng o na le tsona pele o nka qeto ya lekala la mosebetsi?

Latela lesedi

Ha o ntse o batlisisa, boloka rekoto ya Lesedi leo o le fumanang mme o etse dikgopotso tsa ho latella dintlha tse itseng. Hape o hloka ho ba hlokolosi hore o tshwanela hon ka qeto a nako e itseng. Haeba o bona o ntse o bokella lesedi le lengata empa o ntse o sokola ho nka qeto, o ka ikopanya le moeletsi ho buisana ka dikgetho tsa hao.

Ho hlahloba lesedi

O tlameha ho kgona ho hlahloba lesedi leo o le fumanang inthaneteng. Hlahloba lesedi leo o nang le lona mabapi le dipotso tse latelang:

  • Ke mang ya ngotseng lesedi leo? Sheba letshwao la websaete– ana ke la thuto (.edu, .ac.za), la kgwebo (.com), la mmuso (.gov, .gov.za) kapa la mokgatlo o sa etseng tjhelete (.org, .org.za)?
  • Leka ho fumana Lesedi le ka tlase ho dihlooho tse kang "About us" kapa "Bibliography" ho netefatsa mongodi kapa bangodi. Leqhepe lena le qetetse ho ntjhafatswa neng? Bopaki ba mongodi ke bofe?
  • Sheba dihokelo/dilinki tse ding – leqhepe lena le hoketswe ho eng? Na mongodi o boletse hore o nkile kae lesedi le websaeteng ena?
  • Sheba sepheo sa leqhepe leo. Na le rera ho fana ka lesedi, ho rekisa, ho kgodisa, kapa ho arolelana, kapa hona ho etsa metlae?

O qala kae?

Mehlodi e mengata e fapaneng ya fumaneha ho fumana lesedi la lekala la mosebetsi.

  1. Mamela puisano ena e mabapi le ho etsa dipatlisiso mabapi le lekala la mosebetsi.
  2. Bala kakaretso ena e mabapi le dipatlisiso tsa lekala la mosebetsi.
  3. Boloka bukana ya Career Research ho latela dipatlisiso tsa hao.
  4. Sebedisa disebediswa tse latelang ho o thusa ho boloka lesedi mabapi le dikgetho tsa hao:

Go bona tshedimosetso ya tiro

Gore o tseye ditshwetso tse di siameng malebana le tiro ya gago, o tlhoka tshedimosetso e e lekaneng, e e maleba le e e ikanyegang, e o tshwanetseng go e kopanya le se o se itseng ka ga wena, pono ya gago ya tiro le maikaelelo a gago. Patlisiso ya gago ya tiro e tla go golaganya le batho ba bangwe ba ba tla go thusang go dira tse di latelang:

  • Go araba dipotso ka ga tlhopho ya gago ya tiro.
  • Go ithuta go feta ka ga ditiro dingwe tse di rileng le ditlhokego tsa tsona.
  • Go rulaganya dithuto tsa gago tse di amanang le tiro ya gago.
  • Go atolosa tlhaloganyo ya gago ya ditšhono tse di amanang le pono ya gago ya tiro.
  • Go lemoga ditsela tsa tiro tse di “fitlhegileng” tse o neng o sa di akanya pele.
  • Go akanya ka gore o ka tswelela jang ka ditšhono dingwe tse di rileng.

Pele ga o sekaseka

Pele ga o sekaseka ditlhopho dingwe le dingwe tsa tiro le thuto, o tshwanetse go tlhaloganya se o se tlhokang. Ke eng se o sa tlhomamang ka sone? Ke dipotso dife tse o sa ntseng o na le tsona pele ga o tsaya tshwetso ya tiro?

Sala morago tshedimosetso

Fa o ntse o batlisisa, boloka rekoto ya tshedimosetso e o e bonang mme o ipeele dikgopotso gore o sale morago dintlha dingwe. Gape o tshwanetse go itse gore o tshwanetse go tsaya ditshwetso ka nako nngwe. Fa o fitlhela gore o kokoanya tshedimosetso e ntsi mme o sa ntse o kgaratlhela go tsaya tshwetso, o ka ikgolaganya le mogakolodi gore lo tlotle ka ditlhopho tsa gago.

Go sekaseka tshedimosetso

O tshwanetse go kgona go sekaseka tshedimosetso e o e bonang mo inthaneteng. Sekaseka tshedimosetso eo o dirisa dipotso tse di latelang:

  • Ke mang yo o kwadileng tshedimosetso eo? Leba leina la domain – a ke ya thuto (.edu, .ac.za), ya kgwebo (.com), ya puso (.gov, .gov.za) kgotsa ya mokgatlho o o sa direleng poelo (.org, .org.za)?
  • Leka go batla tshedimosetso mo ditlhogong tse di jaaka “About us” kgotsa “Bibliography” go netefatsa mokwadi kgotsa bakwadi. Letlakala le ne la felela go tlhabololwa leng? Mokwadi o na le mangwalo afe a tshwanelo?
  • Tlhola dikgokagano tse dingwe – letlakala leno le golagana le kae? A mokwadi o tlhalosa gore o ntshitse kae tshedimosetso ya saete eno?
  • Tlhola maikaelelo a letlakala. A le ikaelela go naya tshedimosetso, go rekisa, go ngoka kgotsa go abelana, kgotsa gongwe go tshegisa?

O simolola kae?

Go na le metswedi e mentsi e e farologaneng e o ka e dirisang go bona tshedimosetso ya tiro.

  1. Reetsa puisano eno  ka ga go dira patlisiso ya tiro.
  2. Bala kakaretso eno eno ya patlisiso ya tiro.
  3. Kopolola bukana yaPatlisiso ya Tiro gore o kgone go sala morago patlisiso ya gago.
  4. Dirisa metswedi e e latelang go go thusa go kokoanya tshedimosetso ka ga ditlhopho tsa gago:

Tfola lwati lwemsebenti

Kute wente tincumo letiphumelelako temsebenti, udzinga lwati lolwanele, lolufanele nalolwetsembekile, loludzinga kutsi uluhlanganise naloko lokwatiko ngawe, umbono wakho wemsebenti kanye nemigomo yakho. Lucwaningo lwakho lwemsebenti lutakuhlanganisa nalabanye labatakusita kutsi wente loku lokulandzelako:

  • Phendvula imibuto mayelana nemsebenti lowukhetsile.
  • Fundza kabanti ngemisebenti letsite kanye netidzingo tayo.
  • Hlela tifundvo takho letihlobene nemsebentiwakho.
  • Nweba kuvisisa kwakho ngematfuba lahlobene nembono wakho wemsebenti.
  • Tfola tindlela temsebenti “letifihlakele” longazange ucabange ngato ngaphambilini.
  • Cabanga ngendlela longalandzelela ngayo ematfuba latsite.

Ngaphambi kwekutsi uhlole

Ngaphambi kwekutsi uhlole nobe ngumuphi umsebenti kanye nekukhetsa tifundvo, kufanele ucondze kutsi yini lokudzingako. Yini longaciniseki ngayo? Ngumiphi imibuto losenayo ngaphambi kwekutsi wente sincumo semsebenti?

Landzelela lwati

Njengobe usesha, gcina umlandvo welwati lolutfolako bese ubeka tikhumbuto tekulandzelela tincenye letitsite. Kufanele wati nekutsi kufanele wente tincumo ngalesinye sikhatsi. Nangabe utfola kutsi uhlanganisa lwati lolunyenti kodvwa usalwa nekutsatsa sincumo, ungatsintsana nemeluleki kute ukhulume ngetintfo longatikhetsa.

Kuhlola lwati

Kufanele ukhone kuhlola lwati lolutfola ku-inthanethi. Hlola lwati lolukhona ngalemibuto lelandzelako:

  • Ngubani lowabhala lolwati? Buka ligama lesizinda – ngabe liyafundzisa (.edu, .ac.za), lekutsengisa (.com), lahulumende (.gov, .gov.za) noma lelingenti inzuzo (.org, .org.za)?
  • Yetama kutfola lwati ngaphansi kwetihloko letinjengekutsi "Mayelana natsi" nobe "I-Bibliography" kute ucinisekise umbhali/babhali. Lelikhasi lagcina nini kuvuselelwa? Ngutiphi tintfo letifakazela umbhali?
  • Hlola kutsi kute yini letinye tikhonjiso – lelikhasi likhonjiswa kuphi? Umbhali uyasho yini kutsi balutfolephi lwati lwalendzawo?
  • Hlola injongo yelikhasi. Ingabe ihlose kuniketa lwati, kutsengisa, kukholisa nobe kwabelana, nobe ngisho nekuhlose kwenta emahlaya?

Kufanele ucale kuphi

Imitfombo leyehlukahlukene iyatfolakala kutfola lwati lwemsebenti.

  1. Lalela le ngcoco lemayelana nekwenta lucwaningo lwemsebenti.
  2. Fundza lolu luhlolo lwelucwaningo lwemsebenti.
  3. Downloda incwajana Lucwaningo Lwemsebenti kute ulandzelele lucwaningo lwakho.
  4. Sebentisa letinsita letilandzelako kute tikusite uhlanganise lwati mayelana netintfo longatikhetsa:

Kha vha wane mafhungo a buḓo

U dzhia tsheo dza buḓo dzi shumaho, u tea u ṱoḓa zwo eḓanaho, mafhungo o teaho na a fulufhedzeaho, ane wa tea u a ṱanganya na zwine wa zwi ḓivha nga ha iwe muṋe, bono ḽau ḽa buḓo na zwipikwa. Tsedzuluso yaṋu ya buḓo i ḓo ni ṱumanya na vhaṅwe vhane vha ḓo ni thusa u ita zwi tevhelaho:

  • Fhindulani mbudziso nga ha buḓo ḽe na nanga.
  • Gudani zwo engedzeaho nga ha mabuḓo yo khetheaho na ṱhoḓea dzayo.
  • Pulanani ngudo dzaṋu dzi tshimbilelanaho na buḓo yaṋu.
  • Engedzani u pfesesa haṋu zwikhala zwi tshimbilelanaho na bono ḽavho ḽa buḓo.
  • U topola nḓila dza buḓo "dzo dzumbamaho" dze na vha ni sa dzi humbuli kale.
  • Humbulani nga ha nḓila ine na nga tevhela ngayo zwibuli zwo khetheaho.

Musi ni sa athu ṱola

Musi ni sa athu ṱolisisa buḓo ḽinwe na ḽinwe na u khetha u guda, ni fanela u pfesesa zwine na zwi ṱoḓa. Ndi zwifhio zwine na vha na vhungoho hazwo? Ndi mbudziso dzifhio dzine na kha ḓi vha nadzo musi ni sa athu dzhia tsheo ya buḓo?

Tevhelani mafhungo

Musi ni tshi khou ṱoḓa, ṅwalani rekhodo ya mafhungo ane na a wana nahone ni vhee zwihumbudzo zwa u tevhela maṅwe masia. Ni fanela u dovha na ḓivha uri ni fanela u dzhia tsheo nga tshiṅwe tshifhinga. Arali na wana uri ni khou kuvhanganya mafhungo manzhi fhedzi ni tshi kha ḓi tambula nga u dzhia tsheo, ni nga kwama mueletshedzi u itela u amba nga ha zwine na nga zwi khetha.

U ṱola mafhungo

U fanela u kona u ṱolisisa mafhungo ane a a wana kha inthanethe. Ṱolisisani mafhungo a re hone kha mbudziso dzi tevhelaho:

  • Ndi nnyi we a ṅwala eneo mafhungo? Sedzani dzina ḽa domeini – ndi ḽa pfunzo (.edu, .ac.za), ḽa vhubindudzi (.com), ḽa muvhuso (.gov, .gov.za) kana ḽi sa shumeli mbuelo (.org, .org.za)?
  • Lingedzani u wana mafhungo fhasi ha ṱhoho dzi ngaho "Nga ha riṋe" kana " Bibḽiogirafi" u itela u khwaṱhisedza (vhaṅwali). Siaṱari ḽo fhedzisela u khwiniswa lini? Ndi zwifhio zwine zwa khwaṱhisedzwa nga muṅwali?
  • Sedzani dziṅwe ṱhumetshedzo – siaṱari iḽi ḽi ṱumanya ngafhi? Muṅwali u amba uri vho wana ngafhi mafhungo a ino saithi?
  • Sedzani ndivho ya siaṱari. Naa i na ndivho ya u ṋea mafhungo, u rengisa, u ṱuṱuwedza kana u kovhelana, kana u ita na u vha na ndivho ya u seisa?

Ndi thome ngafhi?

Zwisima zwo fhambanaho zwi hone u itela u wana mafhungo a buḓo.

  1. Thetshelesani nyambedzano iyi nga ha u ita ṱhoḓisiso ya buḓo.
  2. Vhalani  ṱhalutshedzo iyi ya ṱhoḓisiso ya buḓo.
  3. Kha vha dawuniḽoude bugwana ya Ṱhoḓisiso ya Buḓo u itela u dzula vha tshi ḓivha ṱhoḓisiso dzavho.
  4. Shumisani zwishumiswa zwi tevhelaho u itela u ni thusa u kuvhanganya mafhungo nga ha zwine na nga zwi nanga:

Kuma vuxokoxoko bya ntirhovutomi

Ku teka swiboho swa ntirhovutomi leswi tirhaka kahle, u lava vuxokoxoko byo ringanela, lebyi faneleke na ku va byo tshembeka, lebyi u byi dingaka ku pfanganisa leswi u swi tivaka hi ndlela leyi tirhaka kahle na wena, xivono na swikongomelo swa ntirhovutomi wa wena. Ndzavisiso wa ntirhovutomi wa wena wu ta ku hlanganisa na van'wana lava va nga ta ku pfuna ku endla leswi landzelaka:

  • Hlamula swivutiso hi mayelana na xihlawuriwa xa ntirhovutomi wa wena.
  • Dyondza swo tala hi mayelana na mitirho yo karhi na swilaveko swa yona.
  • Kunguhata tidyondzo ta wena leti fambelanaka na ntirhovutomi wa wena.
  • Ndlandlamukisa ntwisiso wa wena wa swivandlanene leswi fambelanaka na xivono xa ntirhovutomi wa wena.
  • Kuma tindlela ta mitirhovutomi leti "tumbeleke" leti a wu nga ti ehleketi eka nkarhi lowu nga hundza.
  • Ehleketa hi mayelana na hilaha u nga landzelaka hakona swivandlanene swo karhi.

U nga si valanga

U nga si valanga ntirhovutomi wihi na swihlawuriwa swa tidyondzo, u dinga ku twisisa leswi u swi dingaka. Xana hi swihi leswi u kanakanaka hi mayelana na swona? Xana hi swihi swivutiso leswi wa ha riki na swona u nga si teka xiboho xa ntirhovutomi?

Landzelerisa vuxokoxoko lebyi

Loko u ri karhi u secha, hlayisa rhekodo ya vuxokoxoko lebyi u byi kumaka kutani u veka switsundzuxo leswi u faneleke ku landzelerisa hi mayelana na swona eka swiphemu swin'wana. U tlhela u dinga ku lemuka leswaku u dinga ku teka swiboho eka xiteji xin'wana. Loko u kuma leswaku u le ku hlengeleteni vuxokoxoko byo tala kambe wa ha kayakayaka ku teka xiboho u nga ha tihlanganisa na mukhongoteri ku vulavula hi mayelana na swihlawuriwa swa wena.

Ku kambela vuxokoxoko lebyi

U boheka ku kambela vuxokoxoko lebyi u byi kumaka eka inthanete. Kambela vuxokoxoko lebyi u nga na byona bya swivutiso leswi landzelaka:

  • Xana i mani loyi a nga tsala vuxokoxoko lebyi? Languta vito ra ndhawu – xana i ra dyondzo (.edu, .ac.za), swa mabindzu (.com), swa mfumo (.gov, .gov.za) kumbe nhlangano lowu nga bindzurisiki (.org, .org.za)?
  • Ringeta ku kuma vuxokoxoko ehansi ka tinhlokomhaka to fana na "Hi mayelana na hina" kumbe "Bibiliyogirafi" ku tiyisisa (va)mutsari. Xana pheji leyi yi pfuxetiwile rini rohetelela? Xana hi byihi vuxokoxoko bya mutsari?
  • Kambisisa tilinki to yisa emahlweni – xana pheji leyi yi linka na kwihi? Xana mutsari loyi wa vula laha a kumeke kona vuxokoxoko lebyi nga eka webusayiti leyi?
  • Kambisisa xikongomelo xa pheji leyi. Xana yi na xikongomelo xa ku nyika vuxokoxoko, ku xavisa, ku khorwisa kumbe ku avelana kumbe hambi xikongomelo xa ku va fenya?

Xana hi kwihi laha u faneleke ku sungula kona?

Vunavi byo angarhela bya swihlovo bya kumeka ku kuma vuxokoxoko bya mitirhovutomi.

  1. Yingisela mbulavurisano lowu hi mayelana na ku endla ndzavisiso wa ntirhovutomi.
  2. Hlaya nkatsakanyo lowa ndzavisiso wa mitirhovutomi.
  3. Dawuniloda burochara ya Ndzavisiso wa Mitirhovutomi ku landzelerisa ntirhovutomi wa wena.
  4. Tirhisa swihlovo leswi landzelaka ku ku pfuna ku hlengeleta vuxokoxoko hi mayelana na swihlawuriwa swa wena:

Thola ulwazi lwemisebenzi

Ukwenza izinqumo eziphumelelayo zemisebenzi, udinga ulwazi olwanele, olufanele noluthembekile, okudingeka uluhlanganise nalokho okwaziyo ngawe, umbono wakho wemisebenzi kanye nezinjongo zakho. Ucwaningo lwakho lomsebenzi luzokuxhumanisa nabanye abazokusiza ukuthi wenze lokhu okulandelayo:

  • Phendula imibuzo mayelana nokukhetha kwakho umsebenzi.
  • Funda kabanzi mayelana nemisebenzi eqondile kanye nezimfanelo zayo.
  • Hlela izifundo zakho eziqondene nomsebenzi wakho owufundelayo.
  • Nweba ukuqonda kwakho amathuba aqondene nombono wakho womsebenzi.
  • Thola izindlela "ezifihliwe" ezimayelana nomsebenzi ongazange uzicabange ngaphambilini.
  • Cabanga Ukuthi ungawakhetha kanjani amathuba aqondile.

Ngaphambi kokuhlola

Ngaphambi kokuthi uhlole noma yimuphi umsebenzi kanye nezinketho zokufunda, udinga ukuqonda nokwazi ukuthi yini oyidingayo. Yini ongaqinisekile ngayo? Imiphi imibuzo osenayo ngaphambi kokwenza isinqumo sezomsebenzi owukhethayo?

Thola umkhondo wolwazi

Njengoba usesha, gcina irekhodi lolwazi olutholayo futhi usethe izikhumbuzi ukuze ulandelele izici ezithile. Kufanele futhi wazi ukuthi kufanele uthathe izinqumo ngesikhathi esithile. Uma uthola ukuthi uqoqa ulwazi oluningi kodwa usadonsa kanzima ukwenza isinqumo, ungathintana nomeluleki ukukhuluma ngezinketho zakho.

Ukuhlola ulwazi

Kufanele ukwazi ukuhlola ulwazi oluthola ku-inthanethi. Linganisa ulwazi olutholakala kule mibuzo elandelayo:

  • Ubani obhale ulwazi? Bheka igama lomkhakha – ingabe liyafundisa (.edu, .ac.za), ezohwebo (.com), ezikahulumeni (.gov, .gov.za) noma inhlangano ezimele (.org, .org.za)?
  • Zama ukuthola ulwazi ngaphansi kwezihloko ”Mayelana nathi” noma “Uhlu lwemithombo, izincwadi kanye namaphephandaba” ukuqinisekisa umbhali. Ligcine nini ukubuyekezwa ikhasi? Yiziphi iziqinisekiso nemininingwane yombhali?
  • Hlola amanye amalink – lilinkwephi leli khasi lixhumeka kuphi? Ingabe umbhali uyasho ukuthi baluthathephi ulwazi lwale sayithi?
  • Hlola inhloso yekhasi. Ingabe ihlose ukunikeza ulwazi, ukuthengisa, ukukholisa noma ukwabelana, noma inhloso ngisho ukuhlekisa?

Kuqalwaphi?

Imithombo eminingi iyatholakala ukuze mayelana nokuthola ulwazi lwezomsebenzi.

  1. Lalela le ngxoxo mayelana nokwenza ucwaningo kwezomsebenzi.
  2. Funda lesi sibuyekezo sezocwaningo lwezemisebenzi.
  3. Daniloda incwadana Yocwaningo lwezemisebenzi ukgcina umkhondo nomhlahlandela wocwaningo lakho.
  4. Sebenzisa izinsiza ezilandelayo ukukusiza uthole ulwazi mayelana nezinketho zakho: